De oeroude draad die ons verbindt

Herken je dat gevoel wanneer je op reis bent ~ of dit nou groots tijdens een rondreis door Thailand is of dichtbij en intiem in de bossen van de Veluwe ~ dat je onderdeel bent van iets dat groter is dan wijzelf? Terwijl je wandelt en stilvalt, lijkt er een draad tevoorschijn te komen die niet alleen jou, maar ook talloze volkeren vóór ons verbond. Een universele draad die al sinds mensenheugenis door culturen heen geweven wordt. 
Lang voordat grenzen, zeevaart of wereldgodsdiensten het wereldbeeld bepaalden, leefden mensen die elkaar nooit ontmoet hadden, maar tóch op vergelijkbare manieren eerden, vierden en rouwden. Overal ter wereld ontstonden rituelen en ceremonies rond de zon en de maan, rond geboorte en dood, rond oogst en overvloed. Die overeenkomsten komen voort uit een diep menselijk verlangen: om ons te verbinden met de natuur, met de cycli van het bestaan en met het heilige in alles om ons heen.

“There are hundreds of ways to kneel and kiss the ground” ~ Rumi

Het eren van de zon en de maan. Het vieren van geboorte en dood. Het offeren van bloemen, water of vuur. Het vertellen van verhalen, die oh zo belangrijke verhalen die ons herinneren wie we zijn en bij wie we horen. Het werken met de elementen en het bouwen van tempels, heilige plekken en altaren.  
En telkens weer samen, in gemeenschap, in ceremonie, in zorg voor het geheel. Als een gebed in beweging. Is het nou zo (ver)vreemd of is het simpelweg wat we nodig hebben? Want ceremonie brengt ons terug naar het ritme van de aarde, naar de eenvoud van betekenis.

In iedere stam kende men een natuurlijke orde die voortkomt uit respect en wijsheid. De oudsten waakten over kennis en orde, de medicijnvrouwen en sjamanen begeleidden processen van genezing, geboorte en dood. Zij waren de brug naar de onzichtbare wereld: door trance, zang, dans of plantmedicijnen reisden ze tussen werelden om boodschappen van de geesten of de voorouders te ontvangen en door te geven. Het eren van de voorouders was daarbij een rode draad: zij waren niet verdwenen, maar bleven aanwezig als gidsen en beschermers. In verhalen, in altaren, in symbolen leefden zij voort.

Het is ons, in het leven dat wij nu leven, moeilijk voor te stellen omdat we hier ver weg van staan en onze overleden dierbaren hebben begraven en in stilte rouwen. We zijn simpelweg vergeten maar ook verloren dat we deel uitmaken van een lange lijn van voorouders. Wat zou het ons als samenleving én als individuen kracht geven om deze lijn te voelen en te herinneren… 

Wanneer kinderen de oude liederen leren, wordt de toekomst met wortels in het verleden geplant

Een universele rode draad

Ga mee op een tijdloze reis door de wereld, langs volkeren die ieder op hun eigen manier hetzelfde vieren: het leven als heilig.

In Mali fluistert een Dogon-oudste een naam in het oortje van een pasgeborene, na veertig dagen koestering in de vrouwenkring. In Nigeria viert het Gẹlẹdẹ-festival de kracht van moeders als bron van leven en voorspoed. In de Amazone weven Shipibo-grootmoeders beschermende patronen, kené, waarin liederen en wijsheid van generatie op generatie meeklinken terwijl in Thailand de Karen-vrouwen hetzelfde verhaal vertellen in hun heilige weefkunst. 
Hoog in de Andes begroet een Quechua-vroedvrouw Pachamama: de placenta wordt ritueel begraven terwijl het eerste bad geurt naar kruiden en bloemblaadjes als ceremonie voor een zachte landing in de wereld. Op de Noord-Amerikaanse vlaktes vieren Lakota en Navajo vrouwen de eerste maan van een meisje door samen te rennen bij zonsopgang, te zingen en het leven te zegenen met maïs. Je wordt vrouw in samenzijn van jouw stam met de elementen als getuigen. 
In Europa, bij Imbolc, vlechten Keltische handen Brigid-kruisen van biezen als een huiszegen, een lentebelofte en beschermend symbool in één. In Arnhem Land glijdt Yolŋu-rook als een warme mantel langs de kleine armen van de pasgeborene, dit is reinigend, helend en verbindend met het land waar je geboren bent. En in het Arctisch gebied geven Inuit jagers een zeehond water in de bek, dankend voor het leven dat terugkeert in de cyclus. 

Al deze rituelen zingen hetzelfde refrein: geboorte is heilig, vrouwen zijn poortwachters van kennis en geboorte, de maan en seizoenen zijn klokken van het hart, jacht en oogst zijn een spel dat je speelt met de Goden. 
De vorm verschilt, maar de intentie is universeel: door ceremonie verbinden we ons met het leven zelf.

Voor reizende families is dit besef extra waardevol.
We kunnen onszelf en onze kinderen herkennen in deze oeroude patronen. Een kind dat een kaarsje uitblaast is niet zo anders dan een stam die de zonnewende viert.
Een ouder die een steen bewaart van een bergwandeling, doet onbewust hetzelfde als een pelgrim die een heilige steen meeneemt van zijn reis.

Het mooie is: we hoeven niet terug in de tijd of oude rituelen te kopiëren. Het gaat erom dat we opnieuw herinneren dat wij deel uitmaken van dit levende web
en dat ieder moment een ceremonie kan zijn als we het met aandacht beleven.

Hoe kun je dit dan doen? Hier een paar voorbeeldjes: 

Maanrituelen:

Houd met je kinderen een volle-maanavond. Beschrijf kort en levendig wat dat de volle maan levendig en moedig aan de hemel staat en haar licht naar ons speigelt. Laat je kinderen vertellen waar ze zich krachtig in voelen en vraag hen wat er mag groeien of juist losgelaten mag worden. Of wat wens je als ‘nieuw begin’? Laat ze tekenen of werk met water. Een ritueel hoeft niet vastomlijnd te zijn en mag bewegen naar jullie behoefte. Kijk wat past in het moment.

Voorouderverhalen: 

In iedere cultuur is het vertellen van verhalen een rode draad in het leven, een ceremonie. Oude verhalen brengen connectie met hun bestaan en houden de voorouders en wat zij betekend hebben levend. Verhalen gingen van mond op mond en waren heilig.  
Vertel je kinderen een verhaal over je grootouders of een mythe uit de streek waar je reist. Voor kinderen zijn verhalen heerlijk en voelen vaak de kracht en de intentie ervan. ” Wie de verhalen van het volk bewaart, bewaart het hart van het volk” ~ volgens de Inheemse Andes traditie

Elementen ervaren:

Laat je kinderen spelen met aarde, water, vuur (veilig in een vuurschaal!) en lucht. Bespreek hoe in andere of oude culturen de elementen heilig werden genoemd. 

Symboliek meenemen: 

Maak van je reis een ritueel! Werken met symbolen geeft zoveel verbinding aan de reis die je maakt. Ga met een reissymbool op reis, maak een symbolenmuseum aan op de plekken waar je bent met gevonden schelpen, stenen, bladeren… Overal kun je een altaar maken vol herinneringen. 

“Wij zijn niet los van de aarde geboren, maar uit haar geweven”

Met onze reizen voor Where the Wild People Grow ~ of het nu groots en meeslepend is in de jungle van het amazonegebied of dichterbij en intiem op de eilanden van Nederland… We willen onszelf en onze kinderen helpen herinneren dat we deel uitmaken van een wereld waarin onder onze voeten zoveel wijsheid verborgen ligt. Je hoeft alleen maar te weten en daarmee te voelen dat deze rode draad er is! 
We zullen als mensen altijd verbonden zijn met ritme, natuur, symboliek en verhalen. Misschien is dat wel de kern van transformatief reizen: thuiskomen in een groter verhaal. Een verhaal waarin wij, net als de stammen vóór ons, onze plaats innemen in het web van leven, gedragen door de draad die ons allemaal verbindt.