Vier met ons de wereld rond
Over de oeroude viering van het leven
Overal over de wereld, in ieder land, in iedere cultuur, vieren mensen, houden mensen ceremonie. Het hoort bij ons wezen om iets te eren, om te dansen en te feesten. Of het nu rond een kampvuur, bij een rijstveld in bloei, aan zee bij volle maan of op een druk stadsplein plaatsvindt, overal ter wereld zoeken mensen elkaar op om het leven te markeren. Om te herinneren, te danken, te rouwen, te vernieuwen.
“If the only prayer you ever say in your entire life is thank you, it will be enough.” ~ Meister Eckhart
Feesten en rituelen zijn de hartslag van de mensheid. Ze verbinden ons met elkaar, met de natuur en met dat wat groter is dan wijzelf. Als je reist, zie je al snel dat de vormen verschillen, maar dat de intentie vaak hetzelfde is.
De San in de Kalahari dansen eeuwenoude trancedansen om de geesten te helen en regen op te roepen.
In Thailand laten families tijdens Loy Krathong duizenden lichtjes over het water drijven als dank aan de riviergodin Mae Khongkha.
In Mexico bouwen families kleurrijke altaren tijdens Día de los Muertos, waar leven en dood samen worden gevierd.
En in Ierland, net als op de grond van de Lage Landen, viert men al duizenden jaren Samhain, het voorouderfeest dat later veranderde in Allerheiligen en Halloween.
Het leven wordt geëerd, de cyclus gevierd.
“The universe buries strange jewels deep within us all and then stands back to see if we can find them.” ~ Elizabeth Gilbert
Het ritme van de aarde
Op ieder continent heeft de aarde haar eigen ritme en zo ontstaat haar eigen kalender. We zien dat duizenden jaren geleden volkeren al leefden naar de beweging van de natuur, levend met de Zon en de Maan waaruit feesten rondom zaaien en oogsten, licht en donker, geboorte en dood ontstaan.
In Sri Lanka branden tijdens Vesak duizenden lantaarntjes en worden bloemen geofferd aan het water, een eerbetoon aan Boeddha en een herinnering aan de vergankelijkheid van het leven.
Op Bali daalt tijdens Galungan de wereld van de voorouders neer; families versieren hun huizen met hoge bamboepoorten, vol bloemen en kokosbladeren om de balans tussen hemel en aarde te eren.
In het oude Egypte werd de godin Isis gevierd, symbool van vruchtbaarheid, geboorte en wederkeer; dezelfde levenskracht die later in Europa voortleefde in de verering van Maria.
En in Bosnië en Macedonië zingen mensen tijdens Koleda, het voorchristelijke zonnefeest, nog altijd rond het vuur om het licht terug te roepen in de donkerste tijd van het jaar.
Ook bij ons, in het noorden, leeft dat oude ritme voort. Met midzomerfeesten, midwintervuren en Paasvuren vieren we nog altijd, vaak zonder het te beseffen, het evenwicht tussen donker en licht, het sterven en weer een nieuw begin.
“There is a deeper magic that happens when we live in rhythm with the earth.” ~ Robin Wall Kimmerer
Vieren als herinnering
Sommige feesten vieren overvloed, andere juist stilte en verstilling.
Bij de Navajo markeert de Blessing Way een overgang: geboorte, huwelijk of een nieuwe levensfase, waarbij gezangen het pad naar harmonie weven.
In Hawaï herinnert Makahiki aan de rusttijd na de oogst: een periode van dankbaarheid en verbinding met de aarde.
In de Andes eren Quechua-gemeenschappen nog altijd Inti Raymi, het zonnewendefeest voor Vader Zon, waarin bergen, aarde (Pachamama) en gemeenschap één worden.
En op Bali en Java komt het hele eiland letterlijk tot stilstand tijdens Nyepi, de Dag van de Stilte, een feest dat herinnert dat vieren soms betekent: stil worden om opnieuw te beginnen.
“Silence is the mother of celebration, for only in stillness can we hear the heartbeat of life.” ~ Anonymous (oud Andes-gezegde)
Het is magisch, want juist al deze overeenkomsten is de echo van ons bestaan. De rode draad die ons zo overduidelijk verbindt.
De Keltische Beltane en de Afrikaanse vuurfeesten vieren beide vruchtbaarheid en de kracht van nieuw leven.
De regenrituelen van de San en Himba in Namibië raken aan dezelfde intentie van de waterfeesten die we zien in Thailand en Cambodja.
Het vereren van de voorouders zien we in zoveel culturen: bij de Hopi in Arizona, bij de Quechua in de Andes, bij de Igbo in Nigeria, bij families in Europa tijdens Allerzielen…
Zelfs het dragen van bloemenkransen ~ van Hawaii tot Scandinavië ~ vertelt hetzelfde verhaal: dat de mens de natuur draagt en door haar gedragen wordt.
“We are all visitors to this time, this place. Our purpose here is to observe, to learn, to grow, to love… and then we return home.” ~ Aboriginal gezegde (Australië)
Feesten zijn geen tradities van vroeger; ze zijn herinneringen aan het nu. Ze nodigen ons uit om aanwezig en dankbaar te zijn. Om te dansen met het ritme van de aarde, te danken voor wat er is en te voelen dat wij deel uitmaken van het grote geheel.
Misschien is dat wel de ware betekenis van vieren: het leven zelf eren in al zijn vormen.
De universele taal van het vieren
In Nieuw-Zeeland klinkt de haka als een gebed van kracht en eenheid,
in Australië zingt de songline het land tot leven,
in Sri Lanka drijven lantaarntjes als gebeden over het water en in de Amazone danst men met de regen om dank te brengen aan de aarde.
Elk volk, elke plek, iedere generatie kent haar eigen vorm, maar de ondertoon blijft dezelfde: het leven vieren als heilig geschenk.
Misschien is dat de taal die we allemaal verstaan, voorbij woorden, voorbij grenzen.
Een slinger die door de eeuwen heen reist, van vuur naar water, van aarde naar lucht, van mens tot mens. Om ons eraan te herinneren wat we nooit echt zijn vergeten:
dat wij, als mensen, gemaakt zijn om te vieren.
